

D3884

@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མདྷྱཱ་མི་ཀ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདག་དང་གཞན་སྨྲའི་དངོས་འདི་དག་།ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང་། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ བའི་ཕྱིར།།རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་ཉེར་སྦྱོར་བས། །རྟག་རྣམས་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་མིན། །འབྲས་བུ་རེ་རེ་ཐ་དད་ན། །དེ་དག་རྟག་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར། །བསྒོམས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཤེས་བྱ་འདུས་མ་བྱས་སྨྲ་བའི། ། ལུགས་ལའང་གཅིག་མིན་དེ་དག་ནི། །རིམ་ཅན་ཤེས་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཤེས་སྔ་མས་ཤེས་བྱ་བའི། །རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་ནི། །ཤེས་པ་སྔ་མའང་ཕྱི་མར་འགྱུར། །ཕྱི་མའང་དེ་བཞིན་སྔ་མར་འགྱུར། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་གནས་རྣམས་སུ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་མི་འབྱུང ན།།འདུས་མ་བྱས་དེ་ཤེས་པ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་གི། །མཐུ་ཡིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ན། །འདུས་མ་བྱས་སུ་འདི་མི་འགྱུར། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་པ་རྣམས་འདི་དག་ཏུ། །རང་དབང་འབྱུང་བར་ འདོད་ན་ནི།།གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་འདོད་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་མི་བཟང་ཞེས། །འདོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཅི་ཕན། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར། །གང་ ཟག་བསྟན་དུ་མི་རུང་བས།།གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། །བྲལ་བར་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཐ་དད་ཕྱོགས་ཅན་དང་འབྲེལ་ཕྱིར། །ཁྱབ་རྣམས་གཅིག་པུར་ག་ལ་འགྱུར། །བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་དངོས་སོགས་ཕྱིར། །རགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པུ་མིན། །འབྱར་བ་ དང་ནི་བསྐོར་བའམ།།བར་མེད་རྣམ་པར་གནས་ཀྱང་རུང་། །དབུས་གནས་རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ་གཅིག་ལ། །བལྟས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་། །དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཡིན་བརྗོད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུ། །ས་ཆུ་ལ་སོགས་རྒྱས་འགྱུར་རམ། །རྡུལ་ ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་ངོས།།གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འདོད་ན་ནི། །རབ་ཏུ་ཕྲ་རྡུལ་ཇི་ལྟ་བུར། །གཅིག་པུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་འགྱུར། །རྡུལ་ཕྲན་རང་བཞིན་མེད་གྲུབ་པ། །དེ་ཕྱིར་མིག་དང་རྫས་ལ་སོགས། །བདག་དང་གཞན་སྨྲས་མང་པོ་དག་།རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་པ་ཡིན། །དེ་ ཡི་རང་བཞིན་དེས་བརྩམས་དང་།།དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་བདག་།དེ་ཡི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཡང་། །དེ་དག་དེ་དང་འདུ་བ་ཅན། །རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམས་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། ། གཅིག་པ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་ལ། །གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མི་འཐད་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རང་གི་རིག་པ་ནི། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མིན། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཡི་། །རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདག་ཤེས་རུང་། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར འགྱུར།།དེ་ཡི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་མེད། །གང་གིས་དེ་ཤེས་གཞན་ཡང་ཤེས། །ཤེས་དང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན། །ཐ་དད་པར་ནི་འདོད་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་རྣམས་བཅས་ཕྱོགས་ལ་ནི། །དངོས་སུ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་ཀྱང་། །དེ་དང་ གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བས་ན།།བརྟགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚོར་བར་རུང་། །དོན་གྱི་རྣམ་པས་བསྒྱུར་ལྡན་པའི། །རྣམ་ཤེས་སུ་ཞིག་མི་འདོད་པ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་ཡི། །རྣམ་པ་འདི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཤེས་གཅིག་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས། །རྣམ་པ་མང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་ན།།དོན་ཤེས་འགྱུར་བར་གཞག་པ་མེད། །རྣམ་པ་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བས། །རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུར་མི་འགྱུར་རོ།

梵语：Madhyāmika-alaṃkāra-kārikā
藏语：中观庄严颂
顶礼文殊童子！
自他所说诸事物，就真实而言，由于离一性与多性的自性，故无自性，如同影像。
由于次第相应生果，常法非一体性。若果果各异，则彼等将失常性。
以修所生之智，了知无为法者，彼宗亦非一性，因彼等与次第智相关故。
若前识随顺所知之自性，则前识将成后识，后识亦将如是成前识。
若于前后诸位中，彼体性不生，则应知彼无为如识般刹那生起。
当由前前刹那之力而生起时，此非无为，如心与心所。
若许刹那法于此等中自主生起，则因不待他故，将成恒有或恒无。
于无作用功能者，思维彼有何用？如思维黄门之美丑，于具欲者有何益？
补特伽罗非可说为刹那或非刹那，故应明了其离一多自性。
由与异方分相关故，遍满者岂成一体？由障蔽、无障蔽事等故，粗者亦非一体。
或相粘、或环绕、或无间隔而住，中间极微对一极微所现之自性，若说对其他极微所现亦是彼性，
若如是，则地水等岂能广大？若许对其他极微所现之方面为异，则极微如何成一无分？
既已成立极微无自性，故眼等诸法及自他所说诸多法，显然无自性。
彼之自性、彼所造、彼之功德、彼之我、彼之总别相，及彼等与彼相合者。
识从无情自性中相违而生，非无情自性即是此之本体智。
于一无分自性中，三性不应理故，其自证知非能作所作事。
是故此由是识之自性而应自知，于其他境之自性，彼如何能了知？
彼之自性他处无，何能知彼复知他？由许能知与所知义异故。
于有相识品，虽实二者相异，然由与影像相似故，可由假立而觉知。
谁若不许具境相之识，于彼外境了知之相亦不存在。
由一识无异故，不成多相，故由彼力，不立能知境。
由不离诸相故，识非一体。

།དེ་ལྟ་མིན་ན་འདི་གཉིས་ལ། །གཅིག་ཅེས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། །དཀར་པོ་དག་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཤེས་པ་དེ་ནི་རིམ་འབྱུང་སྟེ། །མགྱོགས་པར་ འབྱུང་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག་།ཅིག་ཅར་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། །ལྕུག་མའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བློ། །རབ་ཏུ་མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཡིན་ན། །དེ་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡི་། །འདིར་ཡང་གཅིག་ཕྱིར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལའང་། །རིམ་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིང་དུ གནས་པ་མ་ཡིན་པས།།བློ་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་མགྱོགས་འབྱུང་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །རྣམ་པ་དག་ནི་ཐ་དད་ལྟར། །ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར། །མགལ་མེ་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ། །འཁོར་ ལོ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་།།གསལ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། །མཐོང་བས་མཚམས་སྦྱོར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཚམས་རྣམས་སྦྱོར་བ་ནི། །དྲན་པས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། །མཐོང་བས་མ་ཡིན་འདས་པ་ཡི། །ཡུན་ལ་འཛིན་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་ཡུལ་དུ་གང་ གྱུར་པ།།དེ་ནི་ཞིག་པས་གསལ་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་འདི། །གསལ་བ་མ་ཡིན་འགྱུར་བའི་རིགས། །རི་མོ་རྐྱང་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་སེམས་མང་པོ། །ཇི་སྟེ་གཅིག་ཆའི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འདོད་ན་ཀོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ དཀར་ལ་སོགས།།རྣམ་པ་སྣ་གཅིག་ཤེས་པ་ཡང་། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་ཐ་དད་པས། །དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་། །རྡུལ་ཕྲན་བདག་ཉིད་དཀར་ལ་སོགས། །གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་ཆ་མེད་པ། །ཤེས་པ་གང་ལའང་སྣང་གྱུར་པར། །བདག་གིས་རབ་ཏུ་ ཚོར་བ་མེད།།རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ཁམས་རྣམས་ནི། །བསགས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དམིགས་པ་ནི། །དྲུག་པར་གཞག་པ་བྱས་པ་ཡིན། །ཕྱི་གཞུང་རྣམས་ལའང་རྣམ་ཤེས་ནི། །གཅིག་ཏུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་ལྡན་ པ་ཡི།།རྫས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་ཕྱིར་རོ། །ནོར་བུ་གཟི་ཡི་བདག་ཉིད་ལྟར། །དངོས་པོ་ཀུན་ཞེས་ལྟ་བ་ལ། །དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་ནི། །གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་སྣང་མི་རིགས། །ས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ། །ཡུལ་དང་དབང་པོར་ཀུན་འཇོག་པར། །སུ་འདོད་དེ་ཡི་ལུགས་ ལ་ཡང་།།དངོས་པོ་གཅིག་དང་མཐུན་འཇུག་མེད། །སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་བདག་སྒྲ་སོགས། །ཕྱོགས་ལའང་དོན་གཅིག་སྣང་བ་ཅན། །ཤེས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྣང་ཕྱིར། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ལ། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་གཅིག་སྟེ། ། དེ་དང་མི་མཐུན་སྣང་ན་ཀོ། །དེ་ནི་དེར་འཛིན་ཇི་ལྟར་འདོད། །ཕྱི་རོལ་ཡུལ་རྣམས་མེད་པར་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རྟག་པ་སྟེ། །གཅིག་ཆའམ་ཇི་སྟེ་རིམ་འབྱུང་བའི། །རྣམ་ཤེས་རུང་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་དག་།མིང་ཙམ་དུ་ནི་སྣང་བ་རྣམས། ། ཡི་གེ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་གསལ་བ་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མིན་སྣང་བ། །འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གཞུག་ན་ཡང་། །འོན་ཀྱང་ཡང་དག་གཞག་མི་རུང་། །མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་གནོད་མཐོང་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་རྣམ པ་ཀུན་ཏུ་གནས།།དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ལྟར། །གཅིག་བུའི་རང་བཞིན་མི་རིགས་སོ། །ཇི་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་རྒྱུད་ཉིད། །བག་ཆགས་སྨིན་པས་སྤྲུལ་པ་ཡི། །རྣམ་པ་དག་ནི་སྣང་བ་ཡང་། །ནོར་བས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འདྲ། །དེ་དག་འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི། །དངོས་དེ་ཡང་དག་ཉིད་ དམ་ཅི།།འོན་ཏེ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན། །དགའ་བར་ཁས་ལེན་འདི་བསམ་མོ།

若不如此，这二者怎能说是一体？对于白色等，知觉是次第生起的，因为迅速生起，愚者们误以为是同时生起。
对于竹子的声音等的认知，虽然极其迅速地生起，因此，即便是同时生起，在此也不会因为是一体而生起。即便是唯一的意识分别，也不会次第了知。
因为不是长久存在，所有的认知都似乎迅速生起。因此，对于一切境，不会次第执取，而是如同不同的相貌，显现为同时执取。
对于火把也会同时生起轮相的错觉。因为明显地显现，不是由见而连接。如是连接诸间隔是由忆念所作，而非由见，因为不能执取已过去的时间。
凡是成为它的对境，因为已坏灭故不明显。因此，此轮相显现不应是明显的。当见到单独的线条时，对此如是众多心识，若许以同时的方式生起。
若如是，则对白等单一相的认知，也因为有始中末的差别，将成为种种所缘。我从未真切感受到，微尘本性的白等，单一本性无分的认知于任何显现。
五识界是缘积聚相的，意识与心所的所缘安立为第六。在外道论中，识也不会显现为一体，因为见到具有功德等的实物等。
如猫眼宝石的本性，见一切事物时，对此能取的心识也不应显现为单一体性。对于地等和合，谁主张安立为境与根，在彼论中也与一事不相应。
对于勇识等自性、声等诸方面，显现为一义的认知也不应理，因为显现三自性的境故。对于事物的三种本性，若彼是一相，与彼不相应显现时，如何许为彼执？
即使无外境，显现种种且恒常，同时或次第生起的识，极难成立。虚空等诸识，显现为唯名者，因显现多字故，明显是种种显现。
若许有某些不显现为种种的识，然而不应安立为真实，因见有相违其性相故。因此，显现种种的识遍一切安住，彼如相异，不应是一体自性。
若谓无始相续性，由习气成熟所变现的诸相显现，也因错乱故如幻性。然而彼等是彼等的真实性耶？抑或于未观察唯一中欢喜承许，当思维此。

།གལ་ཏེ་ཡང་དག་རྣམ་པར་ཤེས། །དུ་མར་འགྱུར་རོ་ཡང་ན་ནི། །དེ་དག་གཅིག་འགྱུར་འགལ་ལྡན་པས། །གདོན་མི་ཟ་བར་སོ་སོར་འགྱུར། །རྣམ་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །གཡོ་དང་མི་གཡོ་ ལ་སོགས་པ།།གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་གཡོ་ལ་སོགས། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ལན་གདབ་དཀའ། །ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མ་བྲལ་ན། །གཅིག་གི་ཆོས་སུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་བཟློག་པ་མེད། །ཇི་སྟེ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ། །རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན།།དེ་ཚེ་རྡུལ་ཕྲན་འདྲར་འགྱུར་བ། །དཔྱད་པ་འདི་ལས་བཟློག་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དེ་གཅིག་ན། །ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ལུགས་སམ་ཅི། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། །རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་འདྲ། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་པོའི་རང་ བཞིན་ན།།སྣ་ཚོགས་ངོ་བོར་སྣང་བ་དང་། །བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་སོགས་པ། །ཐ་དད་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཇི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེའི། །རྣམ་པ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་རྣམས་མེད་པ་ཡི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནོར་བས་སྣང་། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །དེ་དག་འདི་ལྟར་ གསལ་བར་ཚོར།།དེ་ཡི་དངོས་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཤེས་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་ལ་དངོས་གང་མེད། །དེ་ལ་དེར་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །བདེ་བ་མིན་ལ་བདེ་སོགས་དང་། །དཀར་བ་རྣམས་ལའང་མི་དཀར་བཞིན། །རྣམ་པ་འདི་ལ་ཤེས་པའི་དོན། ། དངོས་སུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་པའི་བདག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་བཞིན། །མེད་པ་ནུས་པ་མེད་པས་ན། །གདགས་པའང་མི་རུང་རྟ་རུ་བཞིན། །མེད་པ་བདག་སྣང་ཤེས་སྐྱེད་པར། །ནུས་པ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ངེས་ཚོར་བ། ། ཤེས་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བདག་མེད་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་ན་ནི་གང་ཞིག་གིས། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་འདི་རུང་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་གང་ཞིག་གིས། །གཞན་གྱི་དབང་ལས་ཟློག་པར་འགྱུར། །དེ་མེད་ན་ནི་ཤེས་དེ་ཡང་། །རྣམ་པ མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར།།ཤེལ་སྒོང་དག་པ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །འདི་ནི་འཁྲུལ་པས་ཤེས་ཤེ་ན། །དེ་ཅི་འཁྲུལ་ལ་རག་ལས་སམ། །དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་བྱུང་ན་ནི། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་དཔྱད་པ་། །དེ་དང་དེ་ལ་གཅིག་ ཉིད་མེད།།གང་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པར། །རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡི། །དངོས་པོ་མི་རུང་འདི་གཉིས་ནི། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི། །ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ འཛིན།།གལ་ཏེ་འདི་དག་དོན་འདོད་ན། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་པ། །དོན་བྱེད་པ་དག་ནུས་རྣམས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་རྟོགས། །བརྟག་པ་མ་བྱས་ཉམས་དགའ་བའང་། །བདག་རྒྱུ་ སྔ་མ་སྔ་མ་ལ།།བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་འབྱུང་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་མེད་ན། །རུང་མིན་ཞེས་པའང་ལེགས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ཡི་ཉེར་ལེན་པ། །ཡང་དག་ཡིན་ན་དེ་སྨྲོས་ཤིག་།དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །རིགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲང་བ། ། གཞན་དག་འདོད་པ་སེལ་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་གནས་མེད་དོ།

如果真实的识成为多种，或者它们成为一体，由于具有矛盾，必定会各自分开。
如果没有差别相，动与不动等等，由一个而使一切动等，将成过失难以回答。
对于外境事物的道理，如果也是这样不离开相，一切都将成为一个法性，无有相违。
如果按照相的数量，承认有诸识，那时如同微尘般，此观察难以推翻。
如果诸多相是一体，是否如同裸形外道的主张？诸多相非一体性，如同各种珍宝等。
若是诸多相一体性，显现为诸多体性，以及有障无障等，如何会有此差别？
如果自性中，没有这些相，实际上没有这些相的，识由错乱而显现。
若是没有，怎么会如此清晰感受？离开彼事物的，识不是那样的。
如此，于何处无何事，彼处即无彼了知，如非乐中有乐等，及白色中无非白。
对于这种相，识的对境，实际上不应理，因为离开了识的本性，如同空中花等。
无有者无有功能，故不应安立如牛角，无有者显现生识，不应有此功能。
因为彼有确定感受，与识有何关联？无我即是彼自性，非从彼生。
若无因者由何故，有时生起此应理？若有因者由何故，能离他缘？
若无彼则彼识亦，将成无相性，如同清净水晶，识不能明显感受。
若说此是错乱知，彼是否依赖错乱？若由彼力而生起，彼亦是他缘性。
任何事物经观察，彼彼皆无一性，若无一性者，彼亦无多性。
除了一与多之外，具有其他相状的，事物不应理因为，此二互相远离住。
因此这些事物，具有世俗相，若许此等为实义，于此我有何所为？
未经观察唯悦意，具生灭法性，能作所作功能，了知是世俗自性。
未经观察悦意者，依于前前自因，后后果报如是，生起即是彼。
因此世俗无因者，不应理说亦善哉，若此近取因，是真实请说之。
一切事物自性，随顺理路，遣除他人主张，故无诤论处。

།ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཁས་མི་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་ནན་ཏན་ལྡན་པས་ཀྱང་། །ཅིར་ཡང་ཀླན་ཀ་བྱ་མི་ནུས། །དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན། །དངོས་པོ་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་གསུངས་། །དམ་པའི་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་དམ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་སྤྲོས་པ་ཡི། །ཚོགས་རྣམས་ཀུན་ལས་དེ་གྲོལ་ཡིན། །སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བ་མེད་ལ་སོགས་མི་སྲིད། ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཚིག་གི་སྒྲ་མི་སྲིད། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ཡི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་རྟེན་ལ་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །འོ་ན་དེ་ནི་རྟོགས་གྱུར་པས། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཕྱིར། །མི་མཁས རྣམས་ཀྱང་དངོས་རྣམས་ཀྱི།།དངོས་པོ་འདི་འདྲ་ཅིས་མི་རྟོགས། །མ་ཡིན་ཐོག་མེད་རྒྱུད་ལྕི་བར། །དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་དབང་བྱས་པས། །དེ་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །མངོན་སུམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

对于不承认有和无以及亦有亦无的人，即使是精通辩论的人，也无法对其提出任何诘难。
因此，从真实的角度来说，任何事物都不成立。
所以诸如来说一切法皆不生。
因为符合胜义谛，所以这称为胜义。
从真实的角度来看，它是从一切戏论中解脱的。
因为没有生等，所以不可能有无生等。
因为否定了它的本质，所以它的语言文字也不可能存在。
对于没有对象的否定，其运用是不恰当的。
即使依靠分别念，也只是世俗谛而非真实。
那么，既然已经通达了它，因为它的自性是现量，为什么愚者不能了知诸事物的这种实相呢？
不是的，因为从无始以来串习深重，受执著实有的影响，
所以一切众生都不能现量通达。

།དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་གཅོད་བྱེད་པ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱིས།།རྗེས་སུ་དཔོག་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་དབང་རྣམས་མངོན་སུམ་གསལ། །གཞུང་གིས་སྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཆོས་ཅན་སྤངས་ནས་མཁས་པ་དང་། །བུད་མེད་བྱིས་པའི་བར་དག་ལ། །གྲགས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །བསྒྲུབ་དང་ བསྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་འདི།།མ་ལུས་ཡང་དག་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞི་མ་གྲུབ། །ལ་སོགས་ལེན་ནི་ཇི་སྐད་གདབ། །བདག་ནི་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱིས། །དངོས་པོ་དགག་པར་མི་བྱེད་དེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒྲུབ་པ་དང་། །བསྒྲུབ་བྱ་གཞག་པ་འཁྲུགས་པ་མེད། ། དེ་ཕྱིར་ཐོག་མེད་སྲིད་རྒྱུད་ནས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྟོགས་སོགས་ཀྱི། །རིགས་དང་མཐུན་པའི་ས་བོན་ཉིད། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན། །འདི་ནི་དངོས་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས། །འབྱུང་བ་མ་ཡིན་དེ་མེད་ཕྱིར། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། །རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བཀག་པ་ཡིན། ། རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཕྱིར་གློ་བུར་མིན། །རྟག་འབྱུང་མ་ཡིན་རྟག་མ་ཡིན། །དེ་བས་གོམས་འདྲ་དེ་ཉིད་ཕྱིར། །དང་པོ་རང་གི་རིགས་ལས་སྐྱེས། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཆད་ལྟ་བ་རྣམས། །གཞུང་འདི་ལ་ནི་རིང་དུ་གནས། །ལྡོག་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་། །ས་བོན་མྱུ་གུ་ལྕུག སོགས་བཞིན།།ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཁས་པ་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པ་གོམས་བྱས་པས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྤོང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་བཟློག་པས། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་སོགས། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ འཁྲུགས་པ་མེད།།འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡི། །ཆོས་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པས་ན། །ཚོགས་རྣམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་། །གཞུང་འདི་ཉིད་ལ་རུང་བ་ཡིན། །རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་འབྱུང་། །ཡང་དག་ལྟས་བྱུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། །ཡན་ལག་ལ་ སོགས་རྣམ་དག་བཞིན།།དེ་བཞིན་རྣམ་དག་མ་ཡིན་ལས། །འབྲས་བུ་རྣམ་དག་མ་ཡིན་འབྱུང་། །ལོག་ལྟའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ལོག་པར་གཡེམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡོད་པས་ན། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ནི། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན། ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་།དེ་ཕྱིར་དེ་མཐུས་བྱུང་བ་ཡི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པ་ཀུན། །བདག་དང་བདག་གིར་ལོག་པ་ལས། །བྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆུང་ངོ་། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་མེད་པ་ལས། །བྱུང་བ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །ས་བོན་གྲུབ པོའི་མྱུག་སོགས་བཞིན།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང་། །ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྟེ། །རང་གི་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་གནས་པ་ཡིན། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་བདག་མེད་ཤེས་ པར་བྱ།།ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ། །རིགས་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་འཇུ་བྱེད་པ། །དེ་དག་དེ་ཕྱིར་ཇི་བཞིན་དོན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཉིད་འཐོབ། །ཁྱབ་དང་དབང་ལ་སོགས་མ་མྱོང་། །དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནས་པའི་རྒྱུ། །འཇིག་རྟེན་སྤྱི་བོར་གྱུར་པས་ཀྱང་། །ཤིན་ཏུ་མྱོང་ བ་མ་ཡིན་པ།།ཡང་དག་བདུད་རྩི་དག་པ་འདི། །ཐུགས་རྗེ་དག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པར། །གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ལོག་པར་བསྟན་པ་ཡི། །གྲུབ་མཐར་འཆེལ་བའི་བློ་ཅན་ལ། །དེ་ལུགས་རྗེས་འཇུག་བློ་ཅན་རྣམས། །སྙིང་ རྗེ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ།།བློ་ནོར་ལྡན་པས་ལུགས་གཞན་ལ། །ཇི་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་སྐྱོབ་པ་ལ། །གུས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ སོན་པ་འཕགས་པ་དག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཟེའུ་འབྲུ་སྤྱི་བོས་ལེན་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་རེན་དྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

对于断除增益，以能了知的因，推理诸所知，瑜伽自在者现量明了。
以教典所生的差别，舍弃有法后，于智者及女人、小孩等，
对于成为共称的诸事物，此能立与所立事，悉皆正确趣入。
若非如此，则所依不成等过失，当如何安立？
我以现相为性，不作事物之遮破，是故能立与所立安立无乱。
因此，从无始轮回相续以来，了知实有、无实等，随顺种性之种子，即是所推度。
此非由事物之力而生，因彼不存在故。诸事物之自性，已广为遮破。
因渐次生故非顿起，非恒生故非常，是故因习气相似之故，最初从自类而生。
因此常见断见等，于此论中远离。遮遣与随行，如种子、苗芽、嫩枝等。
通达法无我的智者，由修习无自性，断除颠倒所生的烦恼障。
因果事物于世俗谛未遮破故，烦恼、清净等安立无乱。
如是由安立因果诸法故，清净资粮于此论中亦应理。
从清净因中，生起清净果，如正见所生戒律支等清净。
如是从不清净中，生起不清净果，如从邪见力所生的邪淫等。
因有量能破故，于所缘实事，如阳焰等智，颠倒遍计。
是故由彼力所生的一切波罗蜜多修行，如从我执我所执颠倒所生，力量微弱。
从无实所缘中，所生果大，因从广大因所生故，如种子圆满的苗等。
因果所摄者，唯是识性，自所成就者，即住于识中。
依唯识故，应知无外境，依此理趣，于彼亦应知极无我。
乘二理车已，执持正理缰绳者，彼等因此如实义，即得大乘果位。
遍及自在等未经验，无量安住因，即使世间最尊胜者，亦极难体验。
此清净甘露，具清净大悲因的如来之外，非他所受用。
是故于执著邪说宗派的智者，随顺彼见解的智者们，生起大悲心。
具慧财者见他宗如何无实义，如是于彼等救护，生起极大敬信。
《中观庄严论颂》由亲证自他宗义大海彼岸的圣者之主、阿阇黎寂护以顶戴无垢莲足而作，圆满。
由印度堪布苏仁陀菩提与大校译师班智达耶谢德翻译、校对并审定。


